Tüketici hakem heyeti kararına itiraz sonrası bilirkişi incelemesi yapılır mı sorusunun 2025 cevabı: Bilirkişi ataması, teknik inceleme süreci ve rapor itirazları anlatılıyor.
Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz Sonrası Bilirkişi İncelemesi Yapılır mı?
Tüketici hakem heyeti kararına itiraz sonrası bilirkişi incelemesi yapılır mı sorusu, özellikle teknik uyuşmazlıklarda büyük önem taşır.
Çünkü mahkeme, olayın niteliğini anlamak için çoğu zaman kendi uzmanlığının dışına çıkar ve teknik destek alır.
Bu aşama, davanın sonucunu belirleyen en kritik evredir.
2025 yılı itibarıyla Tüketici Mahkemeleri, karmaşık veya teknik nitelikli davalarda bilirkişi incelemesi yapmayı zorunlu bir adım olarak görmektedir.
Hukuki Dayanak
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266. maddesi bilirkişi atanmasını düzenler:
“Mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşüne başvurur.”
Tüketici hakem heyeti kararlarına itiraz davaları da çoğu kez teknik değerlendirme gerektirdiğinden bu hüküm doğrudan uygulanır.
Bilirkişi İncelemesi Ne Zaman Yapılır?
Hakim, dosyayı ön inceleme aşamasında incelerken delillerin yeterli olmadığını görürse bilirkişi atanmasına karar verir.
Bu genellikle şu durumlarda olur:
- Ürünün ayıplı olup olmadığının tespiti,
- Hizmet kusurunun belirlenmesi,
- Garanti süresinin ve kullanım hatasının değerlendirilmesi,
- Teknik raporların çelişkili olması.
Mahkeme, bilirkişi atamadan önce taraflara “bilirkişi incelemesi yapılmasını ister misiniz?” diye sorabilir.
Taraflardan biri bile talep ederse genellikle inceleme yapılır.
Bilirkişi Ataması Nasıl Yapılır?
Mahkeme, bilirkişiyi Bilirkişi Bilgi Sistemi (BİLGE) üzerinden seçer.
Seçim yapılırken şu kriterler gözetilir:
- Uzmanlık alanı (örneğin elektronik, inşaat, tekstil, otomotiv),
- Bilirkişinin bölgesi,
- Önceki raporlarının kalitesi ve tarafsızlık sicili.
Atama kararı taraflara tebliğ edilir.
Taraflar, 3 gün içinde bilirkişiye itiraz edebilir.
Bilirkişi Raporu Nasıl Hazırlanır?
Bilirkişi, dosyadaki belgeleri inceler ve gerekirse yerinde keşif yapar.
Örneğin bir buzdolabının arızalı olduğu iddiasında bilirkişi ürünü görüp test edebilir.
Hazırladığı raporda şu unsurlar yer alır:
- Uyuşmazlığın konusu ve incelenen belgeler,
- Teknik bulgular,
- Tarafların iddialarının teknik açıdan değerlendirilmesi,
- Sonuç ve kanaat.
Bu rapor, genellikle 30 gün içinde mahkemeye sunulur.
Tarafların Raporu Görme ve İtiraz Hakkı
Rapor, mahkeme tarafından taraflara tebliğ edilir.
Taraflar, 7 gün içinde rapora yazılı itirazda bulunabilir.
İtiraz dilekçesinde raporun hatalı, eksik veya taraflı olduğu somut örneklerle gösterilmelidir.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2025/2611 K. sayılı kararında şu ilkeye yer vermiştir:
“Bilirkişi raporu, mahkemeyi bağlamaz; ancak hakimin kanaatini şekillendiren önemli bir delildir.
Taraflar, rapora karşı süresinde itiraz etmezse rapor kesin delil niteliği kazanır.”
Bu nedenle, raporun her satırını dikkatle incelemek büyük önem taşır.
İkinci Bilirkişi İncelemesi Mümkün mü?
Evet, mümkündür.
Eğer ilk rapor çelişkili veya yetersizse, mahkeme ek rapor veya yeni bilirkişi heyeti isteyebilir.
Bu durum özellikle şu konularda sık görülür:
- Elektronik cihazların onarımı,
- İnşaat işlerinde kusur tespiti,
- Garanti dışı arızalarda üretici sorumluluğu.
Hakim, ikinci bilirkişi raporunu aldıktan sonra nihai kararını verir.
Bilirkişi Ücreti Kim Tarafından Ödenir?
Bilirkişi ücreti, dava açılırken yatırılan gider avansı içerisinden karşılanır.
2025 yılı itibarıyla ortalama bilirkişi ücreti: 700 – 1.000 TL aralığındadır.
Mahkeme sonunda haksız çıkan taraf bu bedeli karşı tarafa öder.
Bilirkişi Raporu Karara Nasıl Etki Eder?
Mahkeme, raporu “hukuki değerlendirmeyle birlikte” dikkate alır.
Yani rapor tek başına hüküm oluşturmaz, ancak kararın yönünü belirler.
Örneğin:
- Bilirkişi ürünün ayıplı olduğunu belirtirse, mahkeme bedel iadesine karar verir.
- Raporda kusur kullanıcıya aitse, itiraz reddedilir.
Bu nedenle raporun dili ve içeriği, kararın kaderini belirleyen unsurdur.
Pratik Tavsiyeler
- Bilirkişi incelemesine katılma hakkınızı kullanın.
- Ürününüzü veya belgenizi incelemeye hazır bulundurun.
- Rapor geldikten sonra mutlaka okuyun; teknik terimleri avukatınızla değerlendirin.
- Eksik veya hatalı gördüğünüz noktalara süresi içinde yazılı itiraz yapın.
- Aynı bilirkişinin geçmiş raporlarına (varsa) göz atın.
Uygulama Örneği
Bir tüketici, 2025 yılında televizyon arızası nedeniyle hakem heyeti lehine karar almıştır.
Firma itiraz etmiş, mahkeme bilirkişi atamıştır.
Bilirkişi, cihazın üretim hatasından kaynaklandığını belirtmiş, mahkeme de bu rapora dayanarak itirazı reddetmiştir.
Karar kesinleşmiş ve tüketici parasını icra yoluyla tahsil etmiştir.
Bu örnek, bilirkişi raporunun “sessiz ama belirleyici” rolünü net biçimde gösterir.
Yargıtay Uygulaması
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2024/10745 E. – 2025/2620 K. sayılı kararında şu ifadeyi kullanmıştır:
“Teknik inceleme gerektiren uyuşmazlıklarda bilirkişi raporu alınmadan verilen kararlar eksik incelemeye dayalıdır.
Bu nedenle kararın bozulması gerekir.”
Bu karar, bilirkişi incelemesinin bir tercih değil, adil yargılamanın zorunlu unsuru olduğunu vurgular.
Sonuç
Tüketici hakem heyeti kararına itiraz sonrası bilirkişi incelemesi, teknik bilgi gerektiren her davada neredeyse zorunludur.
Bilirkişi, mahkemenin gözü ve kulağıdır; ancak hâkim, nihai kararı yine kendi vicdani kanaatiyle verir.
Adalet bazen kalemle değil, tornavidayla ölçülür — bilirkişi de o hassas terazidir.
Bu makale, önceki yazımız olan tüketici hakem heyeti kararına itiraz sonrası duruşma olur mu başlıklı içeriğin devamıdır.
Çünkü “duruşma yapılır mı?” sorusunun ardından, “bilirkişi gerekir mi?” sorusu gelir.
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.